Modell av svenska skolsystemet

Bu Swed sistam lu ylofo

Harke kit tre šëklat d madrašto, ẖḏo jbari w ẖḏo ste b raḏa. Madrašto-qamayto jbari w čac šneyo, harke an nacime ma 7 šne kbodën.

B dukṯe d madrašto-qamayto, yolufe d kubacce madrašto ẖreto, kit madrašto-xaş w madrašto da ţwire. Kit madrašto ẖreto, haṯe b raḏayo, latyo jbari. Harke i madrašto, madrase aw şënëfat d madrase l nacime čučëkinyo.
Ay yolufe d maţën l cëmro d 16 šne, këtte madrašto d jimnazyum w madrašyoṯo ẖrene d rabe.

Bu Swed am madrašyoṯo, sahmo rabo mënayye di dawlene, hani ab baladiyat kẖayrënne. Cam hawxa kit ǧalabe madrašyoṯo ste ẖire w hani kul mëqqa d koṯe kzaydi. Madrašyoṯo cloye w univarsitat, aǧlab b mëštaylonuṯo rasmine. Hani ẖire w šaryene.

Şërto rwëẖto cal sistam dë ylofo bu Swed

Qanun d madrašto, b kul tëwlifo, huwwe asas

Bu Swed qanun d madrašto, b kul tëwlifo, mi madrase w hul lu jimnazyum, ẖatta b tëwlifo d ẖaq l rabe ste, u asas huwweyo. Bu qanunano mede d këtyo mṯabto, mën jëns, atno, dëkṯo, kiyono aw ẖal w waxt nafšo d këtla, dlo farq ëmkan d yëlfi cayni gëd qaṯlën. Yolufe, këtte şacbo d xëtmi madrašto, hani kqaṯlën cëwono xaş.

Parlamento, ẖkume w ẖukṯo d madrašto (skolverket) kţëcni mëštaylonuṯo l bëwobo bu tëwlifo, l qarare kṯiwe, l širat cëmumi w bëṯër b darǧo d dawle, dawsat d halxo ste l niyat d kit b qanun d madrašto, hano d oṯe l dukṯe. Sahmo ẖreno d kit bu cwodano, b darǧo d dawle a mtiẖane, i ṯamara d mid w bëṯër kontërole d sim aclayye.

Mëštaylonuṯo b darǧo d dawle

I ẖkume, kmaydo mëštaylonuṯo d madrašto b darǧo d dawle, i muhëmmaṯe, këmqadmola b kul dëkṯo l mëštaylonuṯo d këtla madrašto.

  • mfatšonuṯo d madrašto: haṯe këtla mëštaylonuṯo cal kontrol d madrašto, cal ylofo d rabe, cal qeno d qëḏoyo d zabno (fritidshem), madrase w ǧer facaliyat d pedagogi.
  • ẖukṯo d madrašto: haṯe këtla şayţara, këmcawno, këmcaqbo w kmëfqo l ẖolo, riše d madrašto yuqro d hawëlle biyya, b madrase w bëṯër cwodo b madrašto, b ǧaye mena nawciye w mena ste natije kayis d saymi.
  • mëštaylonuṯo d madrašto b pedagogi-xaş, këmcawno madrašyoṯo w baladiyat b nëqşaniyat d këtte. Kobi katfo naqla ẖreto b šëwole d xoyëş tëwlifo, l cawode b pedagogi aw l noše d markëwi facaliye l nafšo. Hani këtte madrašyoṯo-xaş, w hën ste la ţwire.
Publicerat måndag 2 januari 2017 Granskat onsdag 11 januari 2017